https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=Fiziologiya_%C4%B0nstitutu_%28Az%C9%99rbaycan%29 2026-05-09T22:05:22Z Vikidə bu səhifənin dəyişikliklər tarixçəsi MediaWiki 1.45.3 https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?title=Fiziologiya_%C4%B0nstitutu_(Az%C9%99rbaycan)&diff=44&oldid=prev 2026-03-27T15:02:01Z

<p><a href="/mediawiki/index.php?title=VP:Q/KT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="VP:Q/KT (səhifə mövcud deyil)">Kateqoriya təklifçisi</a> vasitəsilə +<a href="/mediawiki/index.php?title=Kateqoriya:Az%C9%99rbaycan_Milli_Elml%C9%99r_Akademiyas%C4%B1&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (səhifə mövcud deyil)">Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası</a></p> <p><b>Yeni səhifə</b></p><div>{{Mənbəsiz|tarix=oktyabr 2025}}<br /> {{Təhsil müəssisəsi|sədri = [[Ulduz Həşimova]]}}<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Akademik Abdulla Qarayev adına Fiziologiya İnstitutu&#039;&#039;&#039; — [[Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]nın strukturuna daxil olan elmi tədqiqat institutu. [[Abbas Mirzə Şərifzadə küçəsi (Bakı)|Abbas Mirzə Şərifzadə küçəsi]]ndə yerləşir.<br /> <br /> == Tarixi ==<br /> [[Fayl:800px Барельеф на стене института физиологии им. А.И.Караева НАН Азербайджана, где работала академик Зарифа Алиева.jpg|thumb|250px|Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun qarşısında akademik Zərifə Əliyevanın barelyefi]]<br /> [[AMEA]]-nın A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutu 1968-ci ildə keçmiş SSRİ EA Azərbaycan filialının Fiziologiya sektoru əsasında yaradılmışdır (Azərbaycan SSR Nazirlər Kabinetinin 21 fevral 1968-ci il tarixli 80 saylı qərarı). İnstitutun ilk direktoru akademik [[Abdulla Qarayev|Abdulla İsmayıl oğlu Qarayev]] olmuşdur. Hazırda institut onun adını daşıyır.<br /> <br /> == Fəaliyyət istiqamətləri ==<br /> * [[Orqanizm]]in inkişafının ekoloqo-fizioloji və biokimyəvi əsasları, şərti reflektor fəaliyyəti, analizator funksiyaların neyrofizioloji və neyrokimyəvi mexanizmləri, insan orqanizminin inkişafının və qocalmasının psixofizioloji və neyroendokrin qanunauyğunluqları.<br /> * [[Azərbaycan]]ın yüksək [[Lerik Uzunömürlülər Muzeyi|uzunömürlülük]] indeksinə malik olan regionlarında [[Lerik Uzunömürlülər Muzeyi|uzunömürlülərin]] tibbi-bioloji tədqiqi;<br /> * Təbii mənşəli heroprotektorların fizioloji və biokimyəvi proseslərə təsiri;<br /> * Prenatal [[ontogenez]]in müxtəlif dövrlərində [[stress|stres]] faktorların təsirinə məruz qalmış [[beyin|baş beynin]] strukturlarında energetik mübadiləni tənzimləyən fermentlərin postnatal ontogenezdə fəallığının öyrənilməsi;<br /> * Ağır metalların [[balıqlar]]ın və siçovulların fizioloji göstəricilərinə təsiri;<br /> * Sensor mərkəzlərin inkişafına [[hipoksiya]] və [[hipokineziya]]nın təsiri;<br /> * Кütləvi istifadə edilən qeyri-ionlaşdırıcı elektromaqnit [[şüalanma]]larının inkişafda olan [[orqanizm]]in redoks-homeostazına təsirinin öyrənilməsi;<br /> * [[Sinir]] proseslərinin plastiki təminatinda monoaminergik sistemin iştirakının neyrofizioloji aspektləri;<br /> * [[Qida]]nin [[zülal]] tərkibinin dəyişməsi fonunda toxumaların morfofunksional plastikliyi;<br /> * [[beyin|Baş beyində]] strukturlararası qarşılıqlı əlaqələrin, sosial və şərti-reflektor davranışların və [[hüceyrə]]lərin differensiasıyanın neyrofizioloji və neyrokimyəvi tədqiqi;<br /> * Normada və müxtəlif funksional vəziyyətlərdə olan [[beyin|baş beynin]] inteqrativ sistemlərinin yaş xüsusiyyətləri;<br /> * Tamamlanmış elmi-tədqiqat işlərinin araşdırılması, innovativ əhəmiyyətli nəticələrin üzə çıxarılması və təqdim edilməsi.<br /> <br /> == Tabeliyindəki qurumlar ==<br /> [[Fayl:Fiziologiya institutu.jpg|thumb|250px|AMEA akademik Abdulla Qarayev adına Fiziologiya Institutu]]<br /> * &quot;[[Uzunömürlülüyün]] fiziologiyası&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Təbii mənşəli heroprotektorlar]]ın farmakologiyası&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Ontogenez]]in biokimyası&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;Eko[[toksikologiya]]&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Mühit amilləri]] və [[analizatorlar]]ın formalaşması&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Hüceyrə]] [[metabolizm]]inin fiziologiyası&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Neyrofiziologiya]]&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Hüceyrə]]nin morfofunksional plastikliyi&quot; laboratoriyası <br /> * &quot;[[İnteqrativ]] [[fəaliyyət]]in molekulyar əsasları&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;[[Görmə]]nin fiziologiyası&quot; yaradıcı qrupu<br /> * &quot;Kliniki [[neyrofiziologiya]]&quot; laboratoriyası<br /> * &quot;Vivari&quot; qrupu<br /> * &quot;[[İmmunofiziologiya və eksperimental transplantologiya]]&quot; laboratoriyası<br /> <br /> == Həmçinin bax ==<br /> <br /> * [[Zoologiya İnstitutu (Azərbaycan)]]<br /> <br /> == Xarici keçidlər ==<br /> * [http://www.elm.az Аzərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]<br /> * [http://www.csl-az.com/ruindex.html AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanası] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090206175730/http://csl-az.com/ruindex.html |date=2009-02-06 }}<br /> * [http://www.dendrary.in-baku.com/ AMEA Mərdəkan Dendrarisi] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20090226214411/http://www.dendrary.in-baku.com/ |date=2009-02-26 }}<br /> * [http://shao.az/SG/ AMEA Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası]<br /> <br /> {{AMEA-institut və təşkilatlar}}<br /> <br /> [[Kateqoriya:AMEA Fiziologiya İnstitutu| ]]<br /> [[Kateqoriya:Azərbaycanın elmi-tədqiqat institutları]]<br /> [[Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]</div>

imported>Araz Yaquboglu