https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=Kibernetika_%C4%B0nstitutuKibernetika İnstitutu - Redaktə tarixçəsi2026-05-09T21:50:56ZVikidə bu səhifənin dəyişikliklər tarixçəsiMediaWiki 1.45.3https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?title=Kibernetika_%C4%B0nstitutu&diff=3082&oldid=prevHasan 14:06, 29 aprel 2026-də2026-04-29T14:06:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="az">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Əvvəlki versiya</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">14:06, 29 aprel 2026 tarixinə olan versiya</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Sətir 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Sətir 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Elmi-tədqiqat institutu</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> |direktor = akademik [[Əli Abbasov]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> |ünvan=Bakı şəhəri, Bəxtiyar Vahabzadə küçəsi, 68|telefon=(+994 12) 539-01-51|sayt=https://isi.az|əvvəlki adı=Kibernetika İnstitutu|yaradılıb=1965-ci il|ölkə=Azərbaycan|abreviatura=İSİ|tipi=Elmi-tədqiqat institutu|bağlanıb=2026-cı il}}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Kibernetika İnstitutu''' — [[Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi]]nin strukturuna daxil olmuş elmi tədqiqat institutu. 1958-1965-ci illərdə '''Hesablama Mərkəzi''', 1965-2014-cü illərdə '''Kibernetika İnstitutu''', 2014-cü ildən 2026-cı ilə qədər isə '''İdarəetmə Sistemləri İnstitutu''' adlanmışdır.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Kibernetika İnstitutu''' — [[Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi]]nin strukturuna daxil olmuş elmi tədqiqat institutu. 1958-1965-ci illərdə '''Hesablama Mərkəzi''', 1965-2014-cü illərdə '''Kibernetika İnstitutu''', 2014-cü ildən 2026-cı ilə qədər isə '''İdarəetmə Sistemləri İnstitutu''' adlanmışdır.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<!-- diff cache key wikidb:diff:1.41:old-48:rev-3082:php=table -->
</table>Hasanhttps://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?title=Kibernetika_%C4%B0nstitutu&diff=48&oldid=previmported>Araz Yaquboglu: Kateqoriya təklifçisi vasitəsilə +Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası2026-03-27T15:02:07Z<p><a href="/mediawiki/index.php?title=VP:Q/KT&action=edit&redlink=1" class="new" title="VP:Q/KT (səhifə mövcud deyil)">Kateqoriya təklifçisi</a> vasitəsilə +<a href="/mediawiki/index.php?title=Kateqoriya:Az%C9%99rbaycan_Milli_Elml%C9%99r_Akademiyas%C4%B1&action=edit&redlink=1" class="new" title="Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (səhifə mövcud deyil)">Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası</a></p>
<p><b>Yeni səhifə</b></p><div>{{Elmi-tədqiqat institutu<br />
|direktor = akademik [[Əli Abbasov]]<br />
|ünvan=Bakı şəhəri, Bəxtiyar Vahabzadə küçəsi, 68|telefon=(+994 12) 539-01-51|sayt=https://isi.az|əvvəlki adı=Kibernetika İnstitutu|yaradılıb=1965-ci il|ölkə=Azərbaycan|abreviatura=İSİ|tipi=Elmi-tədqiqat institutu|bağlanıb=2026-cı il}}<br />
'''Kibernetika İnstitutu''' — [[Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyi]]nin strukturuna daxil olmuş elmi tədqiqat institutu. 1958-1965-ci illərdə '''Hesablama Mərkəzi''', 1965-2014-cü illərdə '''Kibernetika İnstitutu''', 2014-cü ildən 2026-cı ilə qədər isə '''İdarəetmə Sistemləri İnstitutu''' adlanmışdır.<br />
<br />
2025-ci ildə İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun və [[Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu|Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun]] əsasında [[Riyaziyyat İnstitutu]] Publik Hüquqi Şəxs yaradılmışdır. <ref>{{Cite web |title=Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyindəki elmi müəssisələrin fəaliyyətinin optimallaşdırılması və səmərəliliyinin artırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı » Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi |url=https://president.az/az/articles/view/68494 |access-date=2026-02-12 |website=president.az |language=az |archive-date=2025-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804040438/https://president.az/az/articles/view/68494 |url-status=live }}</ref><br />
<br />
== Elmi istiqamətləri ==<br />
İnstitutda aşağıdakı istiqamətlərdə fundamental nəzəri və tətbiqi elmi tədqiqat işləri yerinə yetirilir:<br />
<br />
* İdarəetmənin nəzəri və tətbiqi problemləri;<br />
* Süni intellekt texnologiyaları;<br />
* Sosial-iqtisadi sistemlərin tədqiqi.<br />
<br />
== Tarixi ==<br />
Azərbaycanda Kibernetika sahəsində ilk tədqiqatlar 1952-ci ildə AEA-dakı Neft ekspedisiyası nəzdində Elektromodelləşdirmə laboratoriyasında başlanmışdır. 1952–1953-cü illərdən bu laboratoriyada quraşdırılmış şəbəkə modellər maşını neft laylarındakı müxtəlif proseslərin modelləşdirilməsi, süzülmə nəzəriyyəsi və neft yataqlarının əlverişli işlənməsi məsələləri həll edilirdi.<br />
<br />
Neft ekspedisiyasının yenidən təşkili ilə əlaqədar olaraq Laboratoriya 1956-cı ildə Elmlər Akademiyasının Fizika və Riyaziyyat, 1958-ci ildə isə Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun tərkibinə daxil edilmiş və Hesablama mərkəzi adlandırılmışdır. 1959–1960-cı illərdə Azərbaycana ilk universal rəqəmli elektron maşınları ‒ "Ural-1" ,"BESM-2" gətirildikdən sonra ədədi üsullar, proqramlaşdırma, alqoritmlər yaradılması və ümumiyyətlə xalq təsərrüfat əhəmiyyətli səciyyəvi məsələlərin həlli sahəsində fəaliyyət başlandı və tezliklə xeyli sürətləndi.<br />
<br />
1960-cı ildə isə Hesablama Mərkəzi müstəqil təşkilat kimi təsdiq edilmişdir. 1965-ci ildə Hesablama Mərkəzinin əsasında '''Kibernetika İnstitutu''' yaradılmışdır.<br />
<br />
1971-ci ildə İnstitutun nəzdində təsərrüfat hesablı "Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sistemləri" şöbəsi (2002-ci ildə müstəqil [[İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu]]na çevrildi) yaradılmışdır. Kibernetika İnstitutu "Respublika Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sisteminin" yaradılması üzrə baş təşkilat təyin olunmuşdu.<br />
<br />
2014-cü ildə Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə institutun adı dəyişdirilərək '''"İdarəetmə Sistemləri İnstitutu"''' adlandırılmışdır.<br />
<br />
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2022-ci il 28 iyul tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının '''"İdarəetmə Sistemləri İnstitutu"''' Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyinə verilmişdir.<br />
<br />
== Direktorları ==<br />
* 1952–1965-ci illərdə: t.e.d., professor [[Səid Ələsgərov|Səid Əmiraslan oğlu Ələsgərov]],<br />
* 1965–1970-ci illərdə: akademik [[Əşrəf Hüseynov|Əşrəf İsgəndər oğlu Hüseynov]],<br />
* 1970–1988-ci illərdə: akademik [[Cəlal Allahverdiyev|Cəlal Eyvaz oğlu Allahverdiyev]],<br />
* 1988–2020-ci illərdə: akademik [[Telman Əliyev (akademik)|Telman Abbas oğlu Əliyev]],<br />
* 2021-2025-ci il illərdə: akademik [[Əli Abbasov|Əli Məhəmməd oğlu Abbasov]].<br />
<br />
== Həmçinin bax ==<br />
<br />
* [[Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu]]<br />
* [[Məlumat Hesablama Mərkəzi]]<br />
<br />
== İstinadlar ==<br />
{{İstinad siyahısı}}<br />
<br />
== Xarici keçidlər ==<br />
{{Xarici keçidlər}}<br />
<br />
[[Kateqoriya:İdarəetmə Sistemləri İnstitutu (Azərbaycan)]]<br />
[[Kateqoriya:Azərbaycan Elm və Təhsil Nazirliyinin institut və təşkilatları]]<br />
[[Kateqoriya:Azərbaycanın elmi-tədqiqat institutları]]<br />
[[Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]</div>imported>Araz Yaquboglu