https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=Yerin_seysmik_qur%C5%9Faqlar%C4%B1 2026-05-10T00:33:48Z Vikidə bu səhifənin dəyişikliklər tarixçəsi MediaWiki 1.45.3 https://wiki.anas.az/mediawiki/index.php?title=Yerin_seysmik_qur%C5%9Faqlar%C4%B1&diff=40&oldid=prev 2024-03-18T08:42:19Z

<p>fair use olmayan foto</p> <p><b>Yeni səhifə</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Seysmik qurşaqlar&#039;&#039;&#039;– Tektonik [[zəlzələ]]lərin müəyyən zonalar daxilində seysmik qurşaqların daxilində cəmləşməsidir. [[Alp dağları|Alp]]-[[Himalay]] və [[Sakit okean]] ərazilərində zəlzələlər sıx cəmləşərək seysmik qurşaqlar əmələ gətirilər&lt;ref&gt;{{cite web<br /> |url = http://ek.anl.az/search/query?term_1=Seysmologiyan%C4%B1n+%C9%99sas+elementl%C9%99ri&amp;theme=e-kataloq<br /> |archiveurl = https://archive.today/20230427065431/http://ek.anl.az/search/query?term_1=seysmologiyan%C4%B1n+%C9%99sas+elementl%C9%99ri&amp;locale=az&amp;theme=e-kataloq#selection-327.30-345.32<br /> |archivedate = 27 aprel 2023-cü il<br /> |title = Seysmologiyanın əsas elementləri <br /> |author = [[Arif Həsənov (seysmoloq)|Arif Həsənov]],[[Tahir Məmmədli]]<br /> |date = <br /> |work = səh:13-19<br /> |publisher = ek.anl.az<br /> |accessdate =<br /> |language = <br /> }}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Sakit okean seysmik qurşağı ==<br /> Bu zonalardan ən böyüyü [[Sakit okean]] seysmik qurşağıdır. Kamçatkanın şərq sahillərindən başlayan bu zona [[Aleut adaları]]nı keçməklə Alyaskaya doğru uzanır. Bu zona daxilində seysmiklik çox yüksəkdir. [[Kaliforniya]] ərazisi istisna olmaqla, onun cənub hissəsində seysmikliyin səviyyəsi nisbətən azalır. Sonra qurşaq mərkəzi [[Meksika]], oradan isə [[Sakit okean]] sahilləri boyu [[cənubi Amerika]]ya tərəf uzanır. Digər tərəfdən bu iri seysmik qurşaq [[Kuril adaları|Kuril]] və Yapon adaları boyu keçir. Mərkəzi [[Yaponiya]]da zona iki-şərq və qərb qollarına ayrılır. Şərq qolu cənubda [[Marian adaları]]na qədər, Qərb qolu isə Filippin adalarını keçməklə cənuba doğru istiqamətlənir. Dünyada baş verən bütün zəlzələlərin 90 %-i, o cümlədən fəlakətli [[zəlzələ]]lərin böyük əksəriyyəti bu zonada baş verir.<br /> <br /> == Alp-Himalay seysmik qurşağı ==<br /> Yüksək seysmik aktivliyə malik digər zona [[Alp dağları|Alp]]-[[Himalay]] seysmik qurşağı hesab edilir. Bu qurşaq [[Aralıq dənizi]]ndən başlayaraq [[Yunanıstan]], [[Türkiyə|Türkiyə,]] [[Qafqaz]], [[İran]] ərazilərindən keçməklə [[Hindistan]]ın şimalına qədər uzanır. [[Yer]]dəki zəlzələlərin 5–6 %-i bu qurşaq daxilində baş verir. Qalan 4–5 % zəlzələlər isə orta okean dağ sıralarını və rift zonalarını əhatə edən zolaq daxilində baş verir.<br /> Qafqaz, o cümlədən [[Azərbaycan]], eləcə də [[Xəzər dənizi]] Alp-Himalay qırışıqlıq sisteminin tərkib hissələrindən olub, [[Avrasiya]] və [[Ərəbistan yarımadası|Ərəbistan]] tektonik plitələrinin kollizion təmas zonasında yerləşir və kifayət qədər yüksək seysmik aktivliklə səciyyələnir.<br /> <br /> == Həmçinin bax ==<br /> * [[AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi]]<br /> * [[Arif Həsənov (seysmoloq)]]<br /> * [[Qurban Yetirmişli]]<br /> * [[Tahir Məmmədli]]<br /> * [[Merkalli şkalası]]<br /> * [[Rossi-Forel şkalası]]<br /> * [[Medvedyev-Şponhoyer-Karnik şkalası]]<br /> * [[Zəlzələ]]<br /> * [[Maqnituda]]<br /> <br /> == İstinadlar ==<br /> {{İstinad siyahısı}}<br /> <br /> == Xarici keçidlər ==<br /> * [https://www.youtube.com/watch?v=1WHWxCajE2I Earthquake belts]<br /> * [https://www.youtube.com/watch?v=Hd4xCmuwiBw The Science Behind the Massive Turkey-Syria Earthquakes]<br /> <br /> [[Kateqoriya:Seysmologiya]]<br /> [[Kateqoriya:Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası]]</div>

imported>White Demon